Zwaarlijvigheid

Bij mensen is de meest gebruikte maat voor zwaarlijvigheid de Body Mass Index (BMI): het lichaamsgewicht in kilogram, gedeeld door de lichaamslengte in meters in het kwadraat. Bij de BMI wordt er voor het lichaamsgewicht geen onderscheid gemaakt tussen spier- en vetweefsel (zie verderop).

Een persoon met een BMI van meer dan 25 kg/m² wordt beschouwd als te zwaar (overgewicht); een BMI van meer dan 30 kg/m²wordt beschouwd als zwaarlijvig (obesitas). Een verdere drempel van 40 kg/m² wordt geïdentificeerd als een dringendmorbiditeitsrisico (morbide obesitas). Van morbide obesitas is reeds sprake bij een BMI van meer dan 35 kg/m², indien er zich samenhangende problemen voordoen: gewrichts-, hart- of longklachten, suikerziekte, hoge bloeddruk. De term superobesitas wordt gebruikt bij een BMI van boven de 50. De Wereldgezondheidsorganisatie beschouwt een BMI tussen 18,5 kg/m² en 25 kg/m² als ideaal voor een gezond individu (hoewel verscheidene bronnen een persoon met een BMI van minder dan 20 als te licht beschouwen). De BMI werd geïntroduceerd in de 19e eeuw door de Belgische statisticus Adolphe Quételet, en wordt daarom in Nederland en België ook vaak Queteletindex (QI) genoemd. De scheidingspunten tussen de categorieën worden nu en dan opnieuw gedefinieerd, en kunnen van land tot land verschillen.

De BMI is geen volledige diagnose, in zoverre dat deze niet de vetdistributie binnen het lichaam in overweging neemt, en de relatieve vet- spier- en botbijdragen aan het totale lichaamsgewicht negeert. Een krachtige atleet kan door zijn BMI als te zwaar worden gerangschikt (toe te schrijven aan een zwaar spierstelsel), terwijl ten onrechte een "normale" BMI kan worden gediagnosticeerd in het geval van een bejaarde persoon met zeer lage vetvrije massa. Een BMI-score alleen is ontoereikend als diagnose, omdat de BMI niet in staat is om vet van vetvrije massa te onderscheiden en ook geen rekening houdt met gevaarlijk buikvet. Een meetlint om de buikomtrek te meten geeft in dergelijke gevallen een betere indicatie.

In de meeste gevallen van overgewicht die voor de gezondheid schadelijk zijn, kunnen zowel de arts als de patiënt al "op het oog" zien dat een persoon lijdt aan zwaarlijvigheid. In deze gevallen verstrekken de BMI-drempels eenvoudige criteria die alle patiënten kunnen begrijpen. Artsen kunnen ook eenvoudige metingen gebruiken als de tailleomtrek of de huidplooimeting, waarbij op zekere plaatsen van de huid precies wordt gemeten wat de dikte van de onderhuidse vetlaag is.

In studies naar obesitas is de BMI de meest gebruikte formule. Men gaat er namelijk van uit dat de variatie in gewicht, bij personen van dezelfde lengte, wordt veroorzaakt door vet. Uit recent onderzoek^[2] is gebleken dat een gering overgewicht al leidt tot een vergrote sterftekans. Voor personen tussen de 30 en 62 geldt dat elke 0,45 kg extra de kans om binnen 26 jaar te overlijden, met 1-2% verhoogt, zoals uit de Framingham Heart Study blijkt.

BMI berekenen

Informatie over en hulp BMI berekenen. Om te bepalen of je een gezond gewicht hebt of over gewicht hebt kun je je bmi berekenen. BMI staat voor body massindex. Bmi berekenen is een index voor het gewicht in verhouding tot je lichaamslengte. De uitslag van een bmi berekening vertelt je iets over de risico dat je gewicht heeft op je gezondheid.

Opmerking bij bmi berekenen

Bij het berekenen van je BMI wordt er alleen gekeken naar de cijfers en niet naar je uiterlijk. Zo is bmi berekenen voor een bodybuilder niet interessant, omdat hij of zij veel spiermassa heeft en relatief een laag vetpercentage en spiermassa weegt zwaarder als vet. Bmi berekenen is dus van toepassing voor de meeste personen, maar dus niet voor iedereen. Ook is er een verschil met sommige bevolkingsgroepen, omdat zij een andere lichaamsbouw hebben dan bijvoorbeeld Amerikanen en Europeanen.

• ligt de uitkomst van de bmi berekening tussen de 18,5 en 25 dan heb je een normaal gezond gewicht
• ligt de uitkomst van de bmi berekening boven de 25 dan heb je overgewicht
• ligt de uitkomst van de bmi berekening boven de 30 dan heb je extreme overgewicht ook wel obesitas genoemd
• ligt de uitkomst van de bmi berekening onder de 18,5 dan heb je ondergewicht